Uitnodiging voor de lezing “Menselijk handelen in een onmenselijke situatie” De Jodenvervolging in Friesland.

Vrijdag 13 januari organiseert de Oudheidkundige Vereniging Barradeel haar 3e lezing voor seizoen 2016/2017 met als onderwerp “Menselijk handelen in een onmenselijke situatie.” De Jodenvervolging in Friesland.
Deze lezing wordt verzorgd door dhr. Halbe Hageman.

Datum: vrijdag 13 januari, aanvang 20.00 uur
Locatie: Dorpshuis It Waed, Skoalstrjitte 12, 8855 HL Sexbierum.
U bent van harte welkom. Voor leden is de toegang gratis.
Voor niet leden is er een mogelijkheid om na de lezing een gift te doneren bij de uitgang.

Deze lezing, die wordt ondersteund met slides, vertelt de aangrijpende verhalen van Joodse medeburgers in onze provincie.
Jarenlang na de oorlog werd de Nederlandse bevolking opgedeeld in twee categorieën: de goede vaderlanders die zich heldhaftig hadden verzet tegen de gruweldaden en het gedachtengoed van de Nazi’s en de slechte Nederlanders, die de kant hadden gekozen van die bezetters. Het waren de landverraders, die hun welverdiende straf niet mochten ontlopen. Het beeld werd geschapen dat Nederland zich met het oog op de Jodenvervolging kranig had gedragen en dat duizenden dankzij het verzet aan een zekere dood konden ontsnappen.

Jodenster. Vanaf 1 sept. 1941 verplicht. Hanna Bloch droeg de Jodenster, maar niet op de juiste voorgeschreven wijze. Ze werd gearresteerd en stief kort daarop in Auschwitz.

Jodenster. Vanaf 1 sept. 1941 verplicht. Hanna Bloch droeg de Jodenster, maar niet op de juiste voorgeschreven wijze. Ze werd gearresteerd en stief kort daarop in Auschwitz.

Aan het eind van de vorige eeuw begon het beeld te kantelen. Hoe kon het dat Nederland percentueel in West-Europa verreweg de meeste joden had laten deporteren? En ja, er waren gruwelijke razzia’s geweest, maar verreweg de meeste Joden werden door Nederlandse politiemensen van huis gehaald.Het verzet had menige sabotagedaad verricht, maar de trein die wekelijks van Westerbork naar de vernietigingskampen reed, werd ongemoeid gelaten.  Misschien moest de Jodenvervolging vanuit een ander perspectief worden bekeken.

Bij de afbeelding "Voor Joden Verboden" de vermissing van enkele bordjes leidde in Leeuwarden tot een primeur in Nederland; ter afschrikking werden 10 willekeurige joden van huis gehaald door Nederlandse politiemensen en naar de concentratiekampen afgevoerd.

Bij de afbeelding “Voor Joden Verboden” de vermissing van enkele bordjes leidde in Leeuwarden tot een primeur in Nederland; ter afschrikking werden 10 willekeurige joden van huis gehaald door Nederlandse politiemensen en naar de concentratiekampen afgevoerd.

De lezing legt het spanningsveld bloot tussen omstandigheden, slachtoffers en daders. Het laat zien dat de meeste mensen in de oorlog slechts één ding wilden: overleven. In dat grijze gebied moesten keuzes worden gemaakt; soms vrijwillig, soms gedwongen door de omstandigheden. Dat doet ieder mens in zijn hele leven, maar ditmaal waren het keuzes op leven of dood.

Alle Harlinger joden werden vermalen in de Shoah (zie a.), maar in Sneek overleeft 60%. Is het Harlinger politiecorps nu slechter dan haar collega’s uit Sneek, of waren domweg de omstandigheden verschillend. Daders worden soms slachtoffers en omgekeerd. In Friesland zijn enkele Joden door het verzet geliquideerd, omdat ze een gevaar vormden voor de organisatie. De enige vrouw aan wie na de oorlog de doodstraf is voltrokken, was een Jodin.

De Leeuwarder familie De Kadt krijgt van bevriende relaties een goed onderduik adres aangeboden, maar op het moment suprême durft men niet en pleegt collectief zelfmoord op een zo gruwelijke wijze, dat je de doodsangst in het rapport van de arts kunt voelen. Maar waarom laten ze de jongste telg, de negen maand oude David in leven?

Grafsteen van de familie de Kradt

Grafsteen van de familie de Kadt

kranterartikelAgent Halma uit Leeuwarden is actief betrokken bij het ophalen van Joden, maar in de winter van ’42, als al twee-derde van de Joden uit de Friese hoofdstad zijn vermoord, brengt hij Betty de Bruin achter op de fiets naar een veilig onderduikadres in Hogebeintum.

De verhalen zullen worden ondersteund met beelden uit die tijd. Sommige daarvan zijn niet eerder vertoond. Het is geen droge opsomming van allerlei anti-Joodse maatregelen, nog willen we ruim 70 jaar na dato nog mensen aan de schandpaal nagelen. Heldenverhalen ontbreken, er zijn genoeg boeken over geschreven. Mijn helden zijn de mensen die soms in uiterste gewetensnood, keuzes hebben gemaakt, vaak in volle overtuiging dat het de juiste waren, of door de omstandigheden gedwongen omdat het eigen leven of dat van hun naasten op het spel stond. Vandaar de titel:

MENSELIJK HANDELEN IN EEN ONMENSELIJKE SITUATIE

(a.) Holocaust is de naam voor de genocide op de Joden die in de periode 1939-1945 plaatsvindt in Europa. Het woord is een combinatie van het Griekse woord ‘holos’ dat compleet betekent, met ‘kaustos’, voor verbrand. De Hebreeuwse benaming van dezelfde genocide is Shoah. Holocaust en Shoah zijn dus twee verschillende termen voor hetzelfde: de genocide op de zes miljoen Joden tijdens de Tweede Wereldoorlog.

 

 

 

 

Voeg toe aan je favorieten: permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>